Đang sử dụng bình thường, nền nhà bỗng xuất hiện tiếng “tách”, “bụp”, sau đó một vài viên gạch bị nứt, phồng lên hoặc thậm chí bật khỏi mặt sàn.
Nhiều người gọi đây là hiện tượng “gạch nền tự nổ”. Nhưng thực tế, gạch thường không tự nhiên phát nổ.
Hiện tượng này thường liên quan đến sự tích tụ ứng suất và chuyển vị trong hệ nền – lớp kết dính – gạch lát. Khi ứng suất vượt quá khả năng làm việc của hệ lát, gạch có thể bị nứt, bong hoặc bị đẩy bật lên khỏi mặt nền.
Mục lục bài viết
1. Vì sao gạch nền có thể tự nhiên bật lên?
Gạch ceramic hoặc porcelain bản thân là vật liệu tương đối cứng và giòn. Trong khi đó, nền bê tông, lớp vữa/keo dán, ron và gạch đều có thể chịu những mức độ co ngót, giãn nở hoặc chuyển vị khác nhau.
Khi sàn có diện tích lớn nhưng không có đủ khả năng để giải phóng chuyển vị, ứng suất có thể tích tụ trong lớp gạch.
Ban đầu có thể không nhìn thấy dấu hiệu rõ ràng.
Nhưng khi ứng suất tăng đến một mức nhất định, liên kết tại một khu vực có thể bị phá vỡ. Khi đó, các viên gạch bị đội lên, nứt hoặc bật khỏi nền, đôi khi đi kèm tiếng “bụp” khá lớn.
Đây cũng là lý do một nền nhà có thể sử dụng bình thường trong thời gian dài rồi mới bất ngờ xuất hiện hiện tượng phồng hoặc bật gạch.
2. Thiếu khe chuyển vị – nguyên nhân rất dễ bị bỏ qua
Đây là một trong những vấn đề quan trọng khi thi công nền gạch.
Nền lát không chỉ cần được chia ron để tạo thẩm mỹ. Trong nhiều trường hợp, hệ lát còn cần khe chuyển vị để hấp thụ sự thay đổi kích thước và chuyển động của nền.
Các tài liệu kỹ thuật về hệ thống lát gạch yêu cầu xem xét khe chuyển vị tại chu vi, vị trí tiếp giáp với tường và các bề mặt hạn chế chuyển động; đồng thời cần có các khe giảm ứng suất trong những khu vực lát lớn.
Nếu gạch được lát quá sát tường, chân cột, vách hoặc các cấu kiện cố định mà không có khoảng cho hệ lát chuyển vị, khi vật liệu giãn nở hoặc nền biến dạng, lực có thể bị dồn vào các viên gạch.
3. Nền bê tông vẫn có thể co ngót và biến dạng
Một sai lầm phổ biến là cho rằng sau khi bê tông đã đông cứng thì nền hoàn toàn ổn định.
Thực tế, bê tông có thể tiếp tục xảy ra co ngót và biến dạng theo thời gian. Ngoài co ngót, sự võng hoặc chuyển vị của nền cũng có thể tạo ứng suất truyền lên lớp hoàn thiện phía trên.
Khi lớp nền và lớp gạch có chuyển động khác nhau, hệ lát phải có khả năng thích ứng với những chuyển động đó.
Nếu không, ứng suất có thể tập trung tại một số vị trí yếu và dẫn đến nứt, bong hoặc bật gạch.
Vì vậy, chất lượng nền trước khi lát gạch cũng quan trọng không kém bản thân viên gạch.
4. Nhiệt độ và độ ẩm cũng làm nền thay đổi
Gạch lát nền, lớp kết dính và bê tông không nhất thiết giãn nở giống nhau khi nhiệt độ hoặc độ ẩm thay đổi.
Đặc biệt, với những khu vực:
- Có ánh nắng chiếu trực tiếp.
- Gần cửa kính lớn.
- Sân thượng.
- Ban công.
- Khu vực ngoài trời.
- Mặt sàn có diện tích lớn.
5. Thi công lớp kết dính không đúng cũng có thể làm sự cố nghiêm trọng hơn
Một nền gạch đẹp sau khi hoàn thiện chưa chắc đồng nghĩa với một hệ lát được thi công đúng kỹ thuật.
Các yếu tố cần kiểm soát gồm:
- Bề mặt nền phải sạch và đủ điều kiện để thi công.
- Nền phải tương đối ổn định, chắc chắn và phù hợp với hệ vật liệu sử dụng.
- Lớp vữa hoặc keo phải được thi công đúng phương pháp.
- Không để bụi bẩn hoặc lớp vật liệu yếu làm giảm khả năng liên kết.
- Kiểm soát độ phẳng và cao độ của nền.
- Lựa chọn vật liệu kết dính phù hợp với loại gạch và điều kiện sử dụng.
Tài liệu kỹ thuật về thi công gạch cũng nhấn mạnh việc kiểm tra nền phải bảo đảm phẳng, chịu lực, sạch và tương thích với vật liệu sử dụng trước khi thi công.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ: gạch bị bong do liên kết kém không hoàn toàn giống hiện tượng tile tenting. Vì vậy, khi nền xuất hiện sự cố, không nên kết luận nguyên nhân chỉ dựa vào việc “gạch bị bong”.
6. Nước và độ ẩm dưới nền có liên quan không?
Có thể.
Nước hoặc độ ẩm không được kiểm soát có thể ảnh hưởng đến nền, lớp kết dính và sự ổn định của hệ lát.
Tuy nhiên, cũng không nên mặc định rằng cứ gạch bị phồng là do nền bị ẩm.
Muốn xác định nguyên nhân cần kiểm tra thực tế:
- Vị trí gạch bị phồng.
- Hướng và phạm vi lan rộng của khu vực hư hỏng.
- Tình trạng ron.
- Độ bám dính của gạch.
- Tình trạng lớp vữa/keo phía dưới.
- Độ ẩm của nền.
- Khả năng có rò rỉ nước.
- Điều kiện nhiệt độ và ánh nắng.
- Cấu tạo nền và khe chuyển vị.
Một nguyên nhân duy nhất có thể không giải thích được toàn bộ hiện tượng.
7. Những dấu hiệu cảnh báo trước khi gạch “nổ”
Không phải lúc nào gạch cũng bật lên ngay lập tức.
Trước đó, nền nhà có thể xuất hiện một số dấu hiệu:
- Gõ nghe tiếng “ộp”
Có thể cho thấy một khu vực không còn liên kết tốt với nền. Tuy nhiên, tiếng “ộp” không đồng nghĩa chắc chắn với nguy cơ gạch sẽ bật lên.
- Ron gạch bắt đầu nứt
Đặc biệt khi các đường ron có dấu hiệu bị ép, nứt hoặc biến dạng bất thường.
- Gạch bắt đầu kênh hoặc nhô lên
Đây là dấu hiệu cần chú ý nhất.
- Xuất hiện một đường nứt chạy theo nhiều viên
Có thể liên quan đến chuyển vị của nền hoặc ứng suất trong hệ lát.
- Nền phát ra tiếng cộp, cạch khi đi lại
Nếu âm thanh xuất hiện bất thường và ngày càng rõ, nên kiểm tra khu vực đó thay vì tiếp tục bỏ qua.
- Sau thời tiết nóng, nền xuất hiện hiện tượng rõ hơn
Đặc biệt cần chú ý với những khu vực nhận nhiều bức xạ mặt trời.
8. Gạch đã phồng thì có nên chỉ chà lại ron?
Không nên xử lý theo kiểu “thấy ron nứt thì chà lại ron” mà chưa xác định nguyên nhân.
Nếu nguyên nhân nằm ở chuyển vị hoặc ứng suất của cả hệ lát, việc thay ron hoặc dán lại một vài viên gạch có thể chỉ giải quyết phần biểu hiện bên ngoài.
Các hướng xử lý có thể khác nhau tùy nguyên nhân:
- Trường hợp chỉ hư hỏng cục bộ
Có thể tháo khu vực gạch bị hư, kiểm tra lớp nền và lớp kết dính rồi thi công lại theo đúng cấu tạo.
- Trường hợp gạch bị bật thành một mảng lớn
Cần kiểm tra toàn bộ khu vực để xác định phạm vi ảnh hưởng thay vì chỉ sửa từng viên.
- Trường hợp thiếu khe chuyển vị
Cần xem xét lại cấu tạo khe tại chu vi và trong phạm vi nền lát. Khe chuyển vị phải thực sự có khả năng làm việc; nếu bị vữa hoặc ron lấp kín, khả năng hấp thụ chuyển động có thể bị hạn chế.
- Trường hợp nền tiếp tục chuyển vị
Phải xử lý nguyên nhân ở nền trước khi hoàn thiện lại bề mặt.
Sửa viên gạch nhưng không sửa nguyên nhân thì sự cố có thể tái diễn.
9. Làm thế nào để hạn chế hiện tượng gạch nền phồng, bật?
Phòng ngừa cần bắt đầu ngay từ giai đoạn thi công.
1. Kiểm tra nền trước khi lát
Không nên xem việc lát gạch đơn giản là “trải keo rồi đặt gạch”.
Nền phải được kiểm tra về độ phẳng, độ ổn định, khả năng chịu lực, độ sạch và điều kiện phù hợp với hệ vật liệu sử dụng.
2. Tính đến chuyển vị của hệ lát
Các khu vực có diện tích lớn hoặc chịu tác động nhiệt, ẩm cần được xem xét giải pháp khe chuyển vị phù hợp.
3. Không khóa cứng toàn bộ hệ lát
Tại các vị trí tiếp giáp với tường, cột, vách hoặc cấu kiện cố định cần xem xét khe chu vi phù hợp để hệ lát có không gian chuyển vị.
4. Thi công lớp kết dính đúng kỹ thuật
Không chỉ quan tâm đến loại keo hay vữa sử dụng mà còn phải kiểm soát cách chuẩn bị nền, phương pháp trải vật liệu và độ phủ phía dưới viên gạch.
5. Kiểm tra trong quá trình thi công
Những lỗi nằm dưới viên gạch sau khi hoàn thiện gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Vì vậy, nghiệm thu từng công đoạn có ý nghĩa quan trọng hơn việc chỉ kiểm tra khi công trình đã hoàn thiện.
Gạch nền “tự nổ” thực chất là vấn đề của cả hệ sàn
Một viên gạch bị nứt hoặc bật lên không nên được nhìn nhận đơn giản là:
“Do viên gạch kém chất lượng.”
Cũng không nên mặc định:
“Do thợ lát gạch làm sai.”
Muốn tìm đúng nguyên nhân phải xem xét toàn bộ hệ thống:
Nền bê tông → lớp kết dính → gạch → ron → khe chuyển vị → nhiệt độ → độ ẩm → điều kiện sử dụng.
Trong đó, khả năng kiểm soát chuyển vị và giải phóng ứng suất là một yếu tố quan trọng để hạn chế hiện tượng nứt, bong và bật gạch. Các tài liệu kỹ thuật về hệ lát cũng xem khe chuyển vị là một thành phần cần thiết để kiểm soát ứng suất trong lớp gạch.
Vì vậy, nếu nền nhà đã xuất hiện dấu hiệu phồng, kênh, nứt ron hoặc phát ra tiếng “bụp”, đừng chỉ thay viên gạch bị hỏng.
Hãy tìm nguyên nhân trước – rồi mới quyết định cách sửa.
Một nền nhà bền không chỉ nằm ở việc chọn viên gạch đẹp, mà còn phụ thuộc vào nền, vật liệu, cấu tạo và kỹ thuật thi công phía dưới.
CHT HOME chú trọng kiểm soát từng công đoạn từ thiết kế – kỹ thuật – vật tư – thi công – nghiệm thu, nhằm hạn chế những lỗi chỉ xuất hiện sau khi công trình đã đưa vào sử dụng.
Cần tư vấn xây dựng hoặc kiểm tra hiện trạng công trình? Liên hệ CHT HOME để được khảo sát và tư vấn giải pháp phù hợp.
Nếu quý khách có nhu cầu thuê cốp pha chất lượng, đúc cọc bê tông hoặc ép cọc tại Quảng Nam vui lòng liên hệ với chúng tôi theo số hotline 0944502669 – 0983671670 để được tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng! Cảm ơn quý khách!
